Wstęp

Sygnał satelitarny dociera na ziemię z transponderów umieszczonych na satelitach znajdujących się na orbicie geostacjonarnej ,znajdującej się w płaszczyźnie równika w odległości ok.36000 km od Ziemi .Tak usytuowane satelity są praktycznie nieruchome względem Ziemi i można je odbierać z nieruchomych anten. Częstotliwości przekazywanych sygnałów są wysokie rzędu 11 GHz .Fale o takich częstotliwościach się nie uginają ,z tego powodu antena musi widzieć satelitę , najlepiej całą swą powierzchnią .Na nasz rejon satelity promieniują z kierunków 70 stopni wschód do 70 stopni zachód , ale interesujące dla większości Polaków programy z satelitów Hot Bird i Astra odbiera się w Polsce z kierunku zbliżonego do południowego . Kierunek (azymut) zależy od położenia odbieranego satelity oraz współrzędnych geograficznych miejsca odbioru .Te same parametry decydują o ustawieniu anteny w pionie (elewacja) .Dokładne wartości kątów azymutu i elewacji można obliczyć z odpowiednich wzorów lub wykorzystać opracowane na ich podstawie programy. Aby ocenić czy w danym miejscu zapewniony będzie odbiór ,  oraz ustawić antenę ,w większości przypadków wystarczy znać przybliżone wartości kątów azymutu i elewacji .Dla terenu Polski  do odbioru Hot Birda anteny powinny być skierowane od około 2 stopni na zachód od południa  dla miejscowości położonych na północnym zachodzie , do około 12.5 stopnia dla terenów wschodnich .Dla Astry wartości te są około 8 stopni mniejsze .Nie należy mylić danych o położeniu satelity ,które odnoszone są do południka zerowego z danymi dotyczącymi miejsca instalacji .Błąd ten jest często popełniany przez amatorów. Kąt wzniosu anteny (elewacja) wynosi od około 28 stopni dla miejscowości na północy do około 32 stopni dla terenów na południu .

Dobór miejsca montażu

Jeżeli zna się powyższe dane to najczęściej można stwierdzić czy w danym miejscu antena będzie odbierać sygnał z satelity , czy nie ma żadnych przeszkód. Pomaga obserwacja anten już zainstalowanych .W razie wątpliwości można posłużyć się obserwacją słońca lub kompasem dla określenia  azymutu i zwykłej nierównoramiennej ekierki do oceny kąta elewacji . Niekiedy nawet doświadczonemu instalatorowi trudno jest określić czy w danym miejscu możliwy jest odbiór sygnału. Dla uniknięcia pomyłki warto zainstalować prowizorycznie sprzęt i trzymając w ręku antenę sprawdzić możliwość uzyskania obrazu na telewizorze.
Przy użyciu nawet najprostrzego miernika sygnału satelitarnego czynność tą można znacznie ułatwić , natomiast zupełnie jest to proste jeżeli ma się do dyspozycji miernik z identyfikacją satelity . 
Znaczącą siłą działającą na antenę jest napór wiatru ,w związku z tym do montażu należy wybierać miejsca osłonięte .Szczególnie ważne jest to dla anten o większych średnicach . Należy unikać sytuacji częściowego przysłonięcia anteny ,niesymetryczne obciążenie naporem wiatru powodować może jej obrót ,mimo solidnego zamocowania .
O ile to możliwe do montażu wybierać należy miejsca łatwo dostępne ,w których można go wykonać staranniej , bez ryzyka i w razie potrzeby bez problemu dokonać naprawy .
Antena nie powinna w żaden sposób wchodzić na terytorium sąsiada bez jego zgody .
Niektóre wspólnoty czy spółdzielnie wymagają uprzedniego uzgodnienia technicznych warunków montażu .
Jeżeli jest możliwość wyboru miejsca montażu to warto zwrócić uwagę na prowadzenie przewodu łączącego antenę z  odbiornikiem , nierzadko okablowanie zajmuje najwięcej czasu i wymaga najwięcej uzgodnień spowodowanych względami estetycznymi .
Ważne jest również podłoże do ,którego mocujemy stojak  do zawieszenia anteny .

Technika montażu

Jeżeli mocujemy do ściany wykonanej z betonu lub pełnej cegły to nie powinno być problemów .Można użyć ogólnie dostępnych stojaków wykonanych z rury w kształcie litery L z przyspawaną podstawą z 4-ma otworami na kołki mocujące .Wystarczy zastosować standardowe kołki plastykowe o średnicy 12 mm .Do anten o średnicy większej jak 90 cm bezpieczniej jest stosować solidniejsze mocowania ,których opis zamieścimy w dalszych częściach porad. Długość stojaka powinna być najkrótsza z możliwych .Jeżeli antena musi być zamocowana prostopadle do ściany i jej średnica jest większa jak 60 cm to należy wybierać stojaki z większą podstawą , najlepiej z dodatkowym wzmocnieniem połączenia rury z podstawą  .Daje to oprócz zwiększenia wytrzymałości , wzrost sztywności mający istotne znaczenie dla stabilności odbioru jak i odporności na uszkodzenia spowodowane    zmęczeniem .Prostym sposobem na poprawę sztywności jest połączenie obrzeża anteny z ścianą w płaszczyźnie średnicy poziomej .Mocowanie to nie może powodować deformacji anteny i dobrze jak jest realizowane , z jednoczesną kontrolą odbieranego sygnału .
Często ściany ocieplane są z użyciem styropianu . Do montażu anten o mniejszych średnicach stosować można również  kołki plastykowe o średnicy 12 mm ale o długości 150-200 w zależności od grubości styropianu .Pewniejszym rozwiązaniem stosowanym również w przypadku ścian ocieplanych watą mineralną , jest rozwiązanie z użyciem metalowych kołków rozporowych uzupełnionych o tulejkę dystansową grubości warstwy izolacyjnej .
Ważnym elementem montażu ocieplanych ścian jest staranne uszczelnienie otworów, zawilgocona izolacja traci swoje właściwości .
Technika montażu na bocznej ścianie wnęki balkonowej jest identyczna jak powyżej opisana,  różni się konstrukcją użytego stojaka .
W przypadku montażu na balkonie mamy do dyspozycji całą gamę stojaków umożliwiających mocowanie do elementów pionowych jak i poziomych konstrukcji balustrady .W razie potrzeby przy odrobinie inwencji można mocowanie usztywnić .
Również na kominie użyć można standardowych stojaków naściennych , chociaż pewniejszym jest montaż przy użyciu konstrukcji mocowanej do dwóch prostopadłych ścian komina .Można ją wykonać z 4-ch kątowników ,2-ch objemek i rurki o średnicy 38-42 mm i długości min. 300 mm .Eleganckim jest rozwiązanie z użyciem opasek ,jest droższe i bardziej pracochłonne i nie zawsze możliwe do zastosowania np. w przypadku kominów obłożonych styropianem .Konstrukcja mocowana na dachu powinna być uziemiona ,natomiast przewód antenowy nie powinien przebiegać równolegle do przewodów uziemienia a tym bardziej być do nich przypinany .
W wszystkich przypadkach rura na ,której mocowana jest antena powinna być ustawiona w miarę pionowo .Natomiast dokładnego ustawienia w pionie wymaga instalacja anteny obrotowej .

Skręcanie anteny

Przy odrobinie doświadczenia nie jest to czynność trudna .Niektóre typy anten są na tyle skomplikowane, że warto zapoznać się z instrukcją .Generalnie wszystkie śruby należy dokręcić po wstępnym skręceniu całości .Dokręcić należy solidnie zwłaszcza śruby mocujące czaszę do pleców ,ich poluzowanie prowadzić może do jej wyrwania .Jeżeli plecy anteny wykonano z blachy to warto sprawdzić przyleganie do czaszy i ewentualnie skorygować przez dogięcie , tak aby nie dopuścić do deformacji czaszy .
Kształt czaszy decyduje o jakości sygnału i należy dbać o to aby w trakcie montażu czy transportu nie uległ deformacji .
Wkrętów mocujących konwerter nie dokręca się zbyt mocno aby w trakcie regulacji móc ustawić konwerter na maksimum sygnału .Ustawienie dotyczy kąta skręcenia konwertera jak i przesunięcia poosiowego .Przeważnie konwerter powinien stykać się z obejmą mocującą (być maksymalnie odsunięty od czaszy) i tak należy go na wstępie ustawić .

Ustawianie anteny

Przed nałożeniem anteny na stojak dobrze jest sprawdzić dokręcenie śrub i przymocować przewód o odmierzonej długości zwłaszcza gdy dostęp do konwertera po zamocowaniu anteny może być utrudniony .
Użycie nawet prymitywnego miernika sygnału satelitarnego znacznie ułatwia i przyśpiesza ustawienie anteny , chociaż w przypadku jego braku również jest to możliwe zwłaszcza gdy ustawiając antenę można jednocześnie obserwować ekran telewizora , bezpośrednio lub przy użyciu lustra .Jeżeli nie można obserwować telewizora a tylko słyszeć głos to również warto to wykorzystać . W innym przypadku do montażu niezbędna jest pomoc drugiej osoby i łączność głosowa lub telefoniczna między miejscem zamocowania anteny a telewizorem.
Po umieszczeniu anteny na stojaku można wykonać wszystkie połączenia ,pamiętając o ogólnej zasadzie :zasilanie podłączamy na końcu .
W następnej kolejności należy doprowadzić do komunikacji między odbiornikiem satelitarnym a telewizorem co przy połączeniu eurozłączem dokonuje się na ogół automatycznie pod warunkiem ,że odbiornik satelitarny jest włączany po włączeniu telewizora. Aby uzyskać jakikolwiek obraz na ekranie wystarczy na pilocie odbiornika satelitarnego przycisnąć MENU. Pojawienie się na ekranie tekstów z odbiornika satelitarnego świadczy o prawidłowej komunikacji i pozwala przejść do następnych czynności .Rzadziej dzisiaj spotykane w technice satelitarnej połączenie typu RF wymaga standardowego dostrojenia telewizora do uzyskania obrazu menu .Połączenie kablem HDMI wymaga przeważnie zmian w ustawieniach telewizora na ogół łatwych do wykonania bez konieczności czytania instrukcji . 
Jeżeli odbiornik satelitarny  został wstępnie zaprogramowany to można do ustawienia anteny wyjść z menu  i ustawić konkretny najlepiej niekodowany program , w przeciwnym przypadku ustawić w menu funkcję kontroli siły sygnału .Istotnym jest poziom jakości sygnału ,mniej jego siła .
Antenę wstępnie ustawiamy w pozycji minimalnie odchylonej od pionu ku górze i przekręcając małymi skokami w poziomie obserwujemy ekran telewizora .Jeżeli odbiornik satelitarny ustawiono na konkretnym programie to w momencie uzyskania odpowiedniej pozycji obraz i dźwięk pojawia się z niewielkim opóźnieniem ,w przypadku ustawienia odbiornika satelitarnego na kontrolę sygnału ,opóźnienie może być znaczne (parosekundowe). Gdyby nie udało się uzyskać pozytywnego rezultatu trzeba próbować przy zmienionej pozycji anteny w pionie .Ustawienie anteny w poziomie jest krytyczne , im większa i im lepsza antena tym dokładniejszego wymaga ustawienia ,technicznie najłatwiej uzyskać można precyzję regulacji przez odpowiednie dokręcanie śrub mocujących antenę do stojaka .Po ustawieniu anteny i uzyskaniu obrazu warto poświęcić czas na dokładne ustawienie konwertera .Przez jego obrót i poosiowe przesunięcie można znaleźć położenie odpowiadające maksimum sygnału i jednocześnie minimalnej wartości B.E.R (wielkość ta wyświetlana jest w menu niektórych odbiorników np. oferowanych przez telewizję „n”). 
Przy braku wprawy samo ustawianie zająć może cały dzień. Wstępne ustawienie anteny
 z użyciem miernika jest znacznie łatwiejsze i w normalnych warunkach przy odrobinie wprawy trwa parę minut .Mierniki wyższej klasy posiadające funkcję identyfikacji satelity
pozwalają na dokładne ustawienie anteny bez konieczności podłączenia do odbiornika satelitarnego ,co jeszcze skraca czas i umożliwia uzyskanie największej dokładności .

Montaż anteny do odbioru 2-óch i więcej satelitów

Dla większości rodaków atrakcyjne są programy z satelitów HOT BIRD oraz ASTRA .Można je odbierać za pomocą jednej anteny zaopatrzonej w dwa konwertery lub monoblok(dwa konwertery w jednej obudowie z przełącznikiem DiSEqC) .W pierwszym przypadku potrzeba dodatkowo drugiego konwertera ,uchwytu konwertera oraz przełącznika DiSEqC 1 na 2 .
Ze względu na to że sygnał z ASTRY jest silniejszy ,centralnie montuje się konwerter na HOT BIRDA , na ASTRĘ zaś jako dodatkowy z lewej strony patrząc od strony konwerterów .   
W pierwszym przypadku antenę ustawia się na maksimum sygnału z HOT BIRDA i następnie reguluje się mocowanie dodatkowego konwertera na maksimum sygnału z ASTRY .W drugim ustawia się tylko na sygnał z HOT BIRDA .Niekiedy przy drastycznie złym dopasowaniu rozstawu konwerterów monobloka do ogniskowej  anteny , szukać trzeba kompromisu i odstroić nieco antenę w kierunku poprawy sygnału z ASTRY .Standardowe anteny o wymiarach minimum 90cm, umożliwiają odbiór nawet z 4-ch satelitów , pod warunkiem że pozycje ich nie są zbyt odległe lub zbyt bliskie .Interesujące jest połączenie następujących satelitów : ASTRA 2 (pozycja 28.2 E) ,ASTRA 1 (pozycja 19.2E) ,HOT BIRD (pozycja 13 E)  oraz SIRIUS (pozycja 5.0 E) .Użycie przełącznika DiSEqC 1 na 4 umożliwia bezproblemową obsługę zestawu pod warunkiem że odbiornik satelitarny posiada funkcję DiSEqC 1.0 .Technika ustawiania anteny jest podobna do ustawiania anteny na 2 satelity .W przypadku gdy po zamontowaniu anteny nie ma dostępu do konwerterów trzeba je ustawić w miejscu gdzie ten dostęp jest i dopiero zamontować w właściwym miejscu .